Жамбыл облысында жалпы қуаттылығы 168 МВт болатын он қалпына келтірілетін энергия көздері бар.

Біз жалпы қуаты 15,1 МВт болатын төрт ГЭС, 53,1 МВт үш жел электр станциясы, 100,5 МВт екі күн станциясы туралы айтып отырмыз. Олардың ішіндегі ең ірісі – «Тараз» ӘКК, «Самұрық-Қазына Инвест» ЖШС және Ұлыбританияның «Біріккен Грин Энерджи Лимитед» қатысуымен мемлекеттік-жеке серіктестікке негізделген жоба. Оның нәтижесі – Орталық Азиядағы ең үлкен күн электр станциясы, «Күн шуағы». Жақында оның қуаты 100 МВт-қа жетті.

Жамбыл облысы әкімдігінің Энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының хабарлауынша, бүгінгі күні облыста жалпы қуаттылығы 168,7 МВт болатын 10 қалпына келтірілетін энергия көздері бар. Мынадай фактіні ескере отырып, елімізде орнатылған қалпына келтірілетін энергия көздерінің энергетикалық әлеуеті жалпы қуаты 392,8 МВт болатын балама энергия көздері бар 59 нысанмен қамтамасыз етілген. Яғни, олардың жартысы Жамбыл облысында.

– Облыстың климаттық жағдайы күн, жел және суды пайдалана отырып электр энергиясын өндіруге өте қолайлы. Соңғы жылдары мұнда бірнеше жобалар іске асырылды, соның арқасында қазіргі уақытта 10 қалпына келтірілетін энергия нысандары жұмыс істейді, бұл жалпы 168,7 МВт құрайды. 2010 жылы Жамбыл облысы әкімдігінің энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы бастығының орынбасары Құдайберген Корганбаевтың айтуынша, облыста жаңартылатын көздерден алынған 1,5-2 МВт энергия ғана қамтамасыз етілді.

Ағымдағы жылдың маусым айында Жуалы ауданында «Бурне Соляр-2» 50 мегаватттық күн электр станциясының екінші кезегі пайдалануға берілді. Құрылыс кезінде «Самұрық-Қазына-Біріккен Грин» ЖШС-нің инвестициялары пайдаланылды. Осылайша, БЭК жалпы белгіленген қуаты 100 МВт-қа жетті. 2017 жылдың соңында жаңартылатын энергия көздерінің өндірісі 304,3 млн. КВт / сағ құрады немесе облыста жаңартылатын көздерден өндірілетін жалпы электр энергиясының 10,2% -ын құрады. Ағымдағы жылдың 9 айындағы жаңартылатын энергия көздерінен алынған электр энергиясының көлемі 297,41 млн. КВт / сағ құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (237,71 млн. КВт / сағ) салыстырғанда 23% артық. 2018 жылдың соңына қарай бұл көрсеткішті 11% -ға дейін арттыру жоспарланып отыр.

Облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының хабарлауынша, жоба «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы аясында жүзеге асырылды. Енді электр станциясы қазақстандық желілерге жыл сайын шамамен 73 миллион киловатт-сағат энергия жеткізеді. БЭК құрылысы 2014 жылғы мамырда Жуалы ауданының Б.Момышұлы кентінде басталды. Шетелден мамандар жұмысқа тартылды, 192 000 панельді қоса алғанда, барлық жабдықтар Еуропада өндірілді. Монокристалдық тақталар жылына шамамен 72 млн. КВт / сағ құрайды және шын мәнінде 35 мың жеке үй шаруашылығын қамтамасыз етеді. «KEGOC» АҚ желілері арқылы электр станциясы Қазақстанның біртұтас электр жүйесіне қосылды.

Мемлекет басшысының қатысуымен өтетін телекөпір барысында Индустрияландыру күні 2015 жылы «Боған Күн-1» БЭК-нің бірегей жобасы іске қосылды. Бұл Қазақстандағы тікелей шетелдік инвестицияларды тартумен айналысатын алғашқы ауқымды жаңартылатын энергия көзі.

Burnoye Solar-1 басқарушы компаниясы («Күн дауыл-1») 2014 жылдың сәуір айында құрылды. Жоба бойынша құрылыс жұмыстары кезінде 300-ге жуық адам тартылды. Олардың ішінде кемінде жартысы жергілікті адамдар. Қазіргі уақытта 35-40 адам жұмыс істейді. Компанияның жоспарлары 400 МВт қуаттылықты ұлғайтты. Бұл алты күн және екі жел станциясы, барлығы 50 МВт. 2015 жылдың соңында жобаны ішінара инвестициялаған British Green (Ұлыбритания) фирмасының негізін қалаушылар ($ 16 млн) 100 МВт-қа дейін кеңейте беруге дайын болды, бірақ Қазақстанның жаңа ақша-кредит саясатына көшуіне байланысты бұл жоспарлар кейінге қалдырылуы тиіс еді.

Сондықтан ешкім бір түнде күштерді көбейтуді жоспарлаған. Компания станцияның артындағы станса салуды және нарықтың өзгеруін талдауды жоспарлады. Басқа да тәуекелдер жабдықтың 80 пайызы импортталады, мысалы, күн панельдері, инверторлар, трансформаторлар, бәрі валюта үшін сатып алынады, сондықтан жобаның өтелуі 12 жылға дейін өсті.

Алайда, ел үкіметін түсіну арқасында бар мәселелерді шешуге болады. Компания көмекке және әкімшілік деңгейде жеңілдікке қол жеткізді. Бүгінде станция «KEGOC» АҚ желілеріне қосылған, бұл өз қызметін тиімдірек етеді. Жалпы желілерге энергияны жеткізу арқылы жаңартылатын энергия көздерін өндірушілер өнімдерді сатумен байланысты проблемалар жоқ. Бұдан басқа, қаржыландыру Қазақстаннан ғана емес, сондай-ақ халықаралық қаржы институттарынан да тартылды.

«Бұл технологиялық және экологиялық тұрғыдан таза технологиялық жобаны халықаралық стандарттарға сай толық көлемде жүзеге асыру Қазақстанның оңтүстік өңірлеріндегі энергия тапшылығын толығымен жабады деп күтілуде», – деді Жуалы ауданының әкімі Бақтияр Копбосынов.

Оның айтуынша, жоба басқа бастамаларға үлгі болды. Енді тағы бір компания – «ДУЕСУН ТАРАЗ» ЖШС – қуаттылығы 200 МВт күн электр станциясын салуды жоспарлап отыр. Қазіргі уақытта Білікөл ауылдық округінен 500 гектар жер бөлінген, мұнда ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Жобаның құны шамамен 300 миллион еуро болатыны болжанады.

Аймақтық энергетикалық менеджментте бүкіл аймақтың кең жоспарлары туралы әңгімелесу. Осылайша, жақын арада 247 МВт жалпы қуаттылығы бар бірқатар жаңа жобалар жүзеге асырылуда. Олардың ішінде: қуаты 24 МВт Меркен ГЭС каскадын («Тараз Green Power Power»), қуаты 5 МВт («А & Т Энерго-А» ЖШС), Рысқұлов ауданындағы екі СЭС – ТЭЦ- «Күн»), екіншісі – 100 МВт (A & T Energy-A LLP). Сондай-ақ Шу ауданында қуаты 50 МВт күн электр станциясын салу туралы шешім қабылданды («Sun Solutions Kazakhstan» ЖШС).